Belastingontwijking multinationals ethisch verantwoord?


belastingparadijsZo nu en dan speelt in de media de vraag of Nederland een belastingparadijs is voor met name belastingontwijkende multinationals. Het is jammer dat de media hierover doorgaans tendentieus en suggestief berichten zonder blijk te geven van enig inzicht in het (internationale) belastingrecht. De publieke verontwaardiging die naar aanleiding van dit soort berichtgeving ontstaat, is dan ook begrijpelijk.

Het onlangs op 3 december 2012 gepubliceerde rapport naar aanleiding van het onderzoek van the Committee of Public Accountants naar de belastingheffing van multinationals zoals Starbucks, Amazon en Google, die veelal via Nederland structureren, heeft in het Verenigd Koninkrijk tot grote beroering geleid. Hoewel wordt erkend dat de constructies waar de multinationals gebruik van maken niet onwettig zijn, luidt het verwijt dat dergelijke agressieve belastingconstructies immoreel en onethisch zijn. Onlangs riepen boze Britten Starbucks op om haar fair share aan belasting te betalen. Onder druk van de media en de publieke opinie heeft Starbucks toegezegd om belasting te zullen betalen.

Formeel standpunt

Binnen de G20 is de oproep gedaan om maatregelen te nemen teneinde belastingontwijking door multinationals te bestrijden. Deze oproep heeft geleid tot een onderzoek van de OESO naar Base Erosion and Profit Shifting door multinationals. Daarnaast heeft op 6 december de Europese Commissie het ‘Actieplan tegen belastingfraude en belastingontwijking’ gepresenteerd. De Nederlandse parlementariërs beraden zich momenteel op hun formele standpunt over de geopperde initiatieven en aanbevelingen. Gezien het niet-bindende karakter van de aanbevelingen, valt hier mijn inziens niet veel van te verwachten.

Internationaal probleem

Uiteraard heeft bovenstaande in de Nederlandse politiek tot discussie geleid. In de tweede kamer is de motie Klaver inzake belastingontwijking door multinationals met grote meerderheid van stemmen aangenomen. Hierin wordt de regering verzocht zich aan te sluiten bij de oproep van de G20 om belastingontwijking door multinationals aan te pakken en om belastingontwijking via Nederland tegen te gaan. Naar aanleiding hiervan heeft staatssecretaris Weekers op 17 januari 2013 een brief gepubliceerd. Belastingontwijking met internationale structuren is volgens Weekers ‘een internationaal probleem dat alleen internationaal tot een oplossing kan worden gebracht’. Weekers pleit ervoor dat Nederland actief participeert in internationale initiatieven die zijn genomen om deze problematiek zorgvuldig te analyseren.

Probleem

Het zoeken naar een vestigingsland met een lage effectieve belastingdruk is mijn inziens niet onethisch. Nederland dient een constructieve bijdrage te leveren aan de discussie over belastingontwijking van multinationals, maar dient niet eenzijdig actie te ondernemen voordat deze discussie internationaal is uitgekristalliseerd. Nederland zit met het dilemma van een internationale oplossing die bindend is voor zoveel mogelijk staten en de bevoegdheid om zelf de mogelijkheid van fiscale stimulansen voor investeringen en internationale expansie te bepalen. Als dat laatste niet meer mogelijk is, dan voorzie ik een probleem voor onze concurrentiestrijd.

Aantrekkelijk

Vooralsnog concurreren de EU-landen met elkaar om multinationals binnen te halen, waardoor de belastingtarieven verder zakken. De aanhoudende negatieve publiciteit en het fiscale imago van Nederland als tax haven, zal als gevolg kunnen hebben dat multinationals zich niet in Nederland zullen vestigen. Nederland dient zich te beseffen dat het niet alleen om het gunstige fiscale beleid gaat, maar dat ook andere randvoorwaarden meespelen in de keuze naar een gunstig vestigingsland. Een aantrekkelijk vestigingsbeleid is o.a. afhankelijk van de aanwezigheid van genoeg geschoold personeel, de juiste planologische randvoorwaarden, politieke stabiliteit, de koopkracht, de aanwezigheid van gespecialiseerde dienstverleners, een open en kosmopolitische blik op de wereld, leefbare steden en een spannend cultureel klimaat.

De auteur mr. M.J.C. Veerman FB is als belastingadviseur verbonden aan Contaxus Belastingadviseurs te Volendam

via Belastingontwijking multinationals ethisch verantwoord? – ElsevierFiscaal.nl.

Share Button

Verwante artikelen

Tags: ,

Comments & Responses

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *


− nine = 0

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>